Baza wiedzy dotyczy II filaru programu, czyli mieszkań na długoterminowy wynajem z opcją dojścia do własności

1. Dla kogo jest program "Mieszkanie Plus"?

Każda osoba, która marzy o własnym kącie, zapewne natknęła się na informacje o programie “Mieszkanie Plus”. Czy będzie mogła skorzystać z programu? Dla kogo tak naprawdę jest “Mieszkanie Plus”? Oto odpowiedzi na te pytania.

Rządowy program ma charakter powszechny, skierowany jest do wszystkich grup społecznych. Osoby ubiegające się o mieszkanie muszą spełniać dwa określone kryteria.

  • Po pierwsze: przyszli właściciele nie mogą posiadać na własność mieszkania lub innej nieruchomości.
  • Po drugie: muszą mieć możliwość terminowego opłacania czynszu. 
Senior, singiel, student – czy oni też skorzystają z programu “Mieszkanie Plus”?

Wśród wielu zadawanych pytań na temat rządowego programu “Mieszkanie Plus” często powtarzają się te dotyczące statusu społecznego, roli społecznej i możliwości skorzystania z programu. Jestem seniorem/seniorką, studentem/studentką, czy singlem/singielką i czy mogę starać się o “Mieszkanie Plus”?

Z programu “Mieszkanie Plus” mogą korzystać wszyscy! W przypadku, gdy liczba osób zainteresowanych przekroczy liczbę dostępnych mieszkań, o pierwszeństwie zadecydują dodatkowe kryteria. 

Dodatkowe kryteria — to znaczy jakie?

To samorządy decydują komu w pierwszej kolejności wręczyć klucze do mieszkania. 

Wszystkie realizowane inwestycje opierają się o własne zasady ustalania pierwszeństwa. Będą one uzależnione od potrzeb danego regionu, a także potrzeb mieszkańców miasta, w którym inwestycja w ramach programu Mieszkanie Plus powstaje.

Do dodatkowych kryteriów pierwszeństwa przy przyznawaniu mieszkań należą m.in.: 

  • wielkość rodziny, 
  • obecność niepełnosprawnego członek w rodzinie, 
  • bycie osobą starszą,  po 65 roku życia, 
  • bycie osobą samotną,
  • chęć zmiany miejsca zamieszkania ze względu na pracę lub rozpoczęcie nauki
Mieszkam za granicą – mogę ubiegać się o “Mieszkanie Plus”?

Zdecydowanie TAK! Nie ma żadnych przeciwwskazań, aby osoby przebywające na emigracji starały się o lokal w ramach “Mieszkania Plus”.

2. Jak zgłosić się do programu "Mieszkanie Plus"?

Gdzie i kiedy mogę złożyć wniosek?

Dla każdej z inwestycji nabory wniosków odbywają się w odrębny sposób. Urzędy Miast lub Gmin odpowiedzialne za realizację naboru publikują ogłoszenia na swoich stronach internetowych. Tam również zamieszczają wniosek — dokument, którego wypełnienie jest niezbędne, by wziąć udział w naborze.

Informacje szczegółowe dotyczące programu można również znaleźć w lokalnych mediach lub na stronie: https://mieszkanieplus.gov.pl/aktualnosci/.

Kiedy pojawiają się informacje o naborze?

Ogłoszenie naboru wniosków pojawia się zazwyczaj, gdy dana inwestycja jest już na ukończeniu. Jednocześnie mogą być wyjątki od tej zasady, w zależności od sytuacji w jakiej jest gmina, miasto organizujące nabór.

Jeśli chcesz dowiedzieć się czy w Twoim mieście realizowany jest program Mieszkanie Plus oraz uzyskać szczegółowe informacje na temat inwestycji, zadzwoń na infolinię: 801 801 596. 

Czy mogę starać się o mieszkanie w innym mieście, niż to, które zamieszkuję?

Tak! Wszędzie tam, gdzie realizowany jest rządowy program “Mieszkanie Plus”, można złożyć wniosek. Miejsce aktualnego zamieszkania nie jest czynnikiem ograniczającym w jakikolwiek sposób udział w programie.

3. Jakie kryteria muszę spełnić, by wziąć udział w programie "Mieszkanie Plus"?

Z programu “Mieszkanie Plus” mogą korzystać wszystkie osoby spełniające dwa kryteria. Poniżej przedstawiamy te kryteria.

  • Osoby ubiegające się o mieszkanie muszą wykazać brak prawa własności lub współwłasności do mieszkania czy domu, a także brak prawa do lokalu spółdzielczego.
  • Osoby ubiegające się o mieszkanie muszą posiadać zdolność czynszowa. Zdolność czynszowa będzie badana w oparciu o dochody netto pomniejszone o wydatki rodziny, uwzględniając również przyszłą umowę najmu. Uwaga – na zdolność czynszową mają również wpływ świadczenia, takie jak: 500 +  czy alimenty.
Ile muszę zarabiać, by dostać mieszkanie?

Program Mieszkanie Plus nie narzuca żadnych limitów dochodu. To oznacza, że dochody osób starających o mieszkanie muszą być wystarczające, aby opłacić czynsz i rachunki, czyli opłaty wynikające z umowy najmu lub umowy najmu z opcją dojścia do własności.

Nie mam obywatelstwa polskiego – czy mogę złożyć wniosek?

Tak! Nawet osoby nieposiadające obywatelstwa polskiego mogą ubiegać się o “Mieszkanie Plus”. 

Jestem singielką/singlem – czy kwalifikuję się do programu?

Tak! Każda osoba, bez względu na status czy rolę społeczną może ubiegać się o “‘Mieszkanie Plus”. Kryterium udziału w programie jest brak posiadania własności do domu/mieszkania oraz zdolność pokrycia czynszu. 

Dodatkowe dokumenty dołączane do wniosku:

Dokumenty dotyczące zdolności czynszowej od osób czynnych zawodowo: 

  • zaświadczenie o zarobkach (średnie wynagrodzenie z trzech ostatnich miesięcy, brutto i netto) lub PIT za ubiegły rok, 
  • przedstawienie dochodów z innych źródeł (jeśli takie występują), 
  • decyzję administracyjną w przypadku otrzymywania świadczenia 500+, 
  • oświadczenie o posiadaniu lub nieposiadaniu innych zobowiązań finansowych,
  • upoważnienie na weryfikację BIG (Biuro Informacji Gospodarczej).

Studenci wraz z doktorantami zobowiązani są do przedstawienia następujących dokumentów: 

  • zaświadczenie o przyznanym stypendium, 
  • wyciąg z konta z trzech ostatnich miesięcy,  
  • przedstawienie dochodów z innych źródeł (jeśli takie występują), 
  • decyzję administracyjną w przypadku otrzymywania świadczenia 500+, 
  • oświadczenie o posiadaniu lub nieposiadaniu innych zobowiązań finansowych,
  • upoważnienie na weryfikację BIG.

Wszystkie osoby pobierające świadczenia ZUS: 

  • ostatni odcinek emerytury lub renty, 
  • przekaz pocztowy bądź wyciąg z konta potwierdzający wpływ świadczenia emerytalno-rentowego, 
  • ostatni odcinek ZUS, przekaz pocztowy lub wyciąg z konta potwierdzający wpływ świadczenia zasiłku macierzyńskiego, 
  • przedstawienie dochodów z innych źródeł (jeśli takie występują), 
  • oświadczenie o posiadaniu lub nieposiadaniu innych zobowiązań finansowych,
  • upoważnienie na weryfikację BIG.

4. Jaka jest wysokość czynszu i czy może ulec zmianie?

Jaka jest wysokość czynszu “Mieszkania Plus”?

W programie “Mieszkanie Plus” nie ma jednej, ogólnopolskiej stawki czynszu.

Te opłaty mogą się różnić w poszczególnych miastach, bo wysokość stawki zależy od nakładów inwestycyjnych, czyli kosztów gruntu, budowy i finansowania. Im te koszty są niższe, tym niższy może być czynsz. 

Czy wysokość czynszu może ulec zmianie po jakimś czasie?

Na czas trwania umowy, którą podpisuje się zwykle na 24 miesiące (okres minimalny), wysokość czynszu nie ulegnie zmianie. Po tym czasie należy podpisać nową umowę. To moment, w którym stawka czynszowa może się zmienić – w zależności od aktualnych stawek rynkowych.

Jakie opłaty zawarte są w czynszu “Mieszkania Plus”?

Czynsz zawiera jedynie opłatę najmu za lokal. Nie zawiera opłaty za media, czyli wodę, gaz, prąd itd. 

Jakich opłat czynsz nie zawiera?

Czynsz w “Mieszkaniach Plus” nie uwzględnia opłat dla administracji, wynagrodzenia firmy zarządzających najmem oraz prognozowanych i bieżących opłat za media (energia elektryczna, woda, ścieki, wywóz śmieci i ogrzewanie), ani opłaty eksploatacyjnej.

Czy wysokości czynszów w tym samym budynku mieszkalnym mogą się od siebie różnić?

Wysokość czynszu “Mieszkania Plus” jest zależna od formy najmu. Czynsz będzie niższy dla osoby, która tylko wynajmuje mieszkanie, a wyższy w przypadku umowy najmu z dojściem do własności. W tym drugim przypadku w czynszu zawarta jest również rata wykupu mieszkania. 

Czy można w jakiś sposób obniżyć koszty czynszu?

Tak. Najemcy, którzy spełnią ustawowe kryteria dochodowe, mogą nawet przez 15 lat korzystać z dopłat do czynszu w ramach programu “Mieszkanie na Start”. Taka dopłata przysługuje także najemcom z umową dojścia do własności. 

Jak dowiedzieć się, czy inwestycja jest objęta programem “Mieszkanie na Start”?

Taką informację można uzyskać w urzędzie gminy bądź na stronie internetowej Banku Gospodarstwa Krajowego.
Tutaj znajduje się lista gmin, które zawarły z BGK umowę w sprawie stosowania dopłat:
https://www.bgk.pl/bip/lista-gmin-ktore-zawarly-z-bgk-umowe-w-sprawie-stosowania-doplat-92/

Co trzeba zrobić, aby otrzymać dopłatę do czynszu “Mieszkania Plus”?

Warunkiem koniecznym do ubiegania się o dopłaty jest zawarcie umowy najmu, bądź umowy z dojściem do własności. 

5. Fakty i mity o programie "Mieszkanie Plus"!

Żeby ubiegać się o “Mieszkanie Plus”, należy spełniać mnóstwo trudnych do spełnienia warunków.

To fałsz! Trzeba spełniać JEDYNIE dwa kryteria: nie posiadać na własność mieszkania lub innej nieruchomości oraz mieć możliwość terminowego opłacania czynszu. 

Aby dostać “Mieszkanie Plus” trzeba mieć zdolność czynszową.

Tak, to prawda. Wszyscy ubiegający się o mieszkanie muszą mieć tzw. zdolność czynszową. To oznacza, że ich dochody muszą być wystarczające, aby opłacić czynsz i rachunki.

Aby dostać mieszkanie trzeba przejść żmudny, czasochłonny proces weryfikacji.

To mit. Wystarczy złożyć odpowiedni wniosek wraz z niezbędnymi dokumentami w Urzędzie Gminy. Wniosek o mieszkanie będzie rozpatrzony w ciągu miesiąca od momentu zakończenia naboru wniosków. Po jego weryfikacji otrzymasz informację o decyzji.

“Mieszkanie Plus” będzie można wykupić na własność.

To prawda, chociaż warto zaznaczyć, że mieszkanie na własność można otrzymać po czasie. W programie można wybrać opcję ze stopniowym dochodzeniem do własności mieszkania – przez okres od 15 do 30 lat. Najemcy, którzy zdecydują się na tę opcję, mogą się również ubiegać o dopłaty do czynszu w ramach programu “Mieszkanie na Start”.

Tylko małżeństwa mogą starać się o “Mieszkanie Plus”.

To nie jest prawda! Program “Mieszkanie Plus” adresowany jest do wszystkich, niezależnie od stanu cywilnego. 

Można wybrać sobie mieszkanie, które nam odpowiada.

Tak, to prawda. Warto wspomnieć, że prawo wyboru mieszkania spośród dostępnych w danej inwestycji będzie zależało od punktów, które przyzna Ci gmina w czasie oceny wniosków i od pozycji na liście najemców.

Osoby samotne nie mogą starać się o “Mieszkanie Plus”.

To nieprawda. Z programu mogą korzystać wszyscy, jednak w przypadku gdy chętnych będzie więcej niż mieszkań, będą zastosowane kryteria pierwszeństwa. Mogą być to, np. rodziny wielodzietne, młode małżeństwa lub seniorzy. Wtedy okaże się, że osoba samotna nie uzyska wystarczającej liczby punktów i czas oczekiwania na mieszkanie może się nieco wydłużyć.

Istnieje możliwość dopłaty do czynszu.

Tak. Najemcy “Mieszkań Plus” mogą otrzymać dopłatę do czynszu. Jednocześnie nie każda inwestycja musi być objęta programem “Mieszkanie na Start”. Taką informację można uzyskać w urzędzie gminy bądź na stronie internetowej
Banku Gospodarstwa Krajowego.

Osoby posiadające działkę budowlaną nie mogą skorzystać z programu.

To nieprawda. Posiadanie działki budowlanej nie wyklucza wzięcia udziału w programie “Mieszkanie Plus”.

6. Czym jest Mieszkanie na Start?

Mieszkanie na Start to rządowy program dopłat do czynszu. Program kierowany jest do pierwszych najemców nowych mieszkań, a także lokali, które zostały poddane działaniom rewitalizacyjnym, w ramach współpracy inwestorów z gminami. 

W ramach programu jego beneficjenci otrzymują dopłatę do najmu, dzięki której koszty ponoszone z tytułu czynszu są niższe.

Program Mieszkanie na Start realizowany jest od 1 stycznia 2019 roku. Dopłaty otrzymują osoby, które spełniają odpowiednie kryteria dochodowe zapisane w Ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. o pomocy państwa w ponoszeniu wydatków mieszkaniowych w pierwszych latach najmu mieszkania. Dopłaty są udzielane maksymalnie do 15 lat.  

Program dopłat do czynszu realizuje dwa główne cele: społeczny i inwestycyjny. Pierwszy stanowi pomoc dla gospodarstw domowych mających trudności w samodzielnym zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, drugi – zachętę do realizacji inwestycji polegających na budowie mieszkań na wynajem.

Więcej informacji można znaleźć także tutaj:
https://www.bgk.pl/osoby-fizyczne/mieszkanie-na-start/

7. Czy mieszkanie wynajmowane z opcją dojścia do własności podlega dziedziczeniu?

Mieszkanie w programie “Mieszkanie Plus” podlega dziedziczeniu. 

W przypadku śmierci najemcy stosunek najmu przechodzi na osoby, które stale zamieszkiwały w lokalu wraz z najemcą do jego śmierci. Mogą to być:

  •       współmałżonek,
  •       dzieci najemcy i współmałżonka,
  •       inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych,
  •       osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą.

Zasady te określone są w art. 691 Kodeksu cywilnego.

W razie braku osób wymienionych powyżej stosunek najmu lokalu mieszkalnego wygasa. W razie wygaśnięcia umowy najmu kwota wpłacona na poczet wykupu mieszkania jest zwracana po potrąceniu zaległych kwot czynszu i innych opłat wynikających z umowy, związanych z korzystaniem z lokalu. Kwota zwrotu jest waloryzowana, według wzoru, który jest zawarty w ustawie, zgodnie z art. 19a ustawy o ochronie praw lokatorów.

Osoby wymienione powyżej, które wstąpiły w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, mogą go wypowiedzieć z zachowaniem terminów ustawowych, chociażby umowa najmu była zawarta na czas określony. W razie wypowiedzenia stosunku najmu przez niektóre z tych osób stosunek ten wygasa względem osób, które go wypowiedziały.

Zasad tych nie stosuje się w razie śmierci jednego ze współnajemców lokalu mieszkalnego.

8. Jak uzyskać dopłaty do czynszu w ramach programu "Mieszkanie Plus"?

Od 1 stycznia 2019 roku pojawiła się możliwość obniżenia czynszu za wynajem mieszkania dzięki państwowym dopłatom. Są one wypłacane przez Fundusz Dopłat przy Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK) i dostępne w gminach, które zawarły z BGK umowę – aktualną listę możesz znaleźć na stronie: https://www.bgk.pl/files/public/Pliki/Osoby_fizyczne/Mieszkanie_na_start/Lista_Gmin/2019_06_01_BIP_wykaz_gmin_czyste.pdf

 

Po nowelizacji, która obowiązuje od 15 sierpnia 2019 r. limity dla MnS wynoszą:

  • w przypadku gospodarstw domowych jednoosobowych – 100%,
  • w przypadku pozostałych gospodarstw domowych – 100% zwiększonego o dodatkowe 40 punktów procentowych na każdą kolejną osobę w gospodarstwie domowym, czyli:
Gospodarstwo Domowe Limit dochodów (netto)
% w zł w zł/os
1-osobowe 100,0 4585,03 4585,03
2-osobowe 140,0 6419,0 3209,5
3-osobowe 180,0 8253,1 2751,0
4-osobowe 220,0 10087,1 2521,8
5-osobowe 260,0 11921,1 2384,2
6-osobowe 300,0 13755,1 2292,5

 

Co ważne, dopłaty dostępne są zarówno dla osób, które skorzystały z możliwości zwykłego najmu, jak i najmu z dojściem do własności. Szczegółowe zasady dopłat do czynszu określone zostały w Art. 5 Ustawy o pomocy państwa w ponoszeniu wydatków mieszkaniowych w pierwszych latach najmu mieszkania (Dz.U. 2018 poz. 1540).

Aby skorzystać z dopłaty do czynszu w ramach programu “Mieszkanie na Start”:

  •       Podpisz umowę najmu lub najmu z dojściem do własności mieszkania. Następnie udaj się do Urzędu Gminy i złóż w nim wniosek o dopłatę.
  •       Dopełnij formalności, na podstawie których udokumentujesz, że spełniasz kryteria udziału w programie “Mieszkanie na Start”. Informacje o tym, jakie dokumenty złożyć, uzyskasz w Urzędzie Gminy podczas składania wniosku.
  •       Zaczekaj na decyzję – wyda ją wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Odpowiedź uzyskasz najpóźniej w ciągu miesiąca od złożenia wniosku.
  •       Pozytywna decyzja oznacza, że kwota dopłaty przekazywana będzie bezpośrednio do wynajmującego, a Ty otrzymasz informację o kwocie obniżonego czynszu do zapłaty.

Z dopłat do czynszu w ramach programu “Mieszkanie Plus” możesz korzystać maksymalnie przez 15 lat. Co roku urząd zweryfikuje, czy Twoja sytuacja materialna i prawna uprawnia Cię do korzystania z dopłat w roku następnym.

9. Gdzie powstają osiedla "Mieszkanie Plus" i jaki jest standard mieszkań?

Budowa każdego z osiedli „Mieszkanie Plus” poprzedzona jest bardzo dokładną analizą danej lokalizacji. Chęć i gotowość realizacji inwestycji mogą zgłaszać samorządy, spółki Skarbu Państwa oraz podmioty prywatne. 

Jednym z ważnych celów programu “Mieszkanie Plus” jest wypracowanie nowoczesnych standardów architektoniczno-urbanistycznych w Polsce. Osiedla mają być przyjazne dla mieszkańców nie tylko pod względem warunków mieszkaniowych, ale też infrastruktury i rozplanowania. Odpowiednio zaprojektowane osiedle mieszkaniowe zapewnia warunki do integracji wszystkich grup społecznych – od rodzin z dziećmi po seniorów.

Wyróżnia się też dobrą lokalizacją – “Mieszkania Plus” powstają nie na peryferiach, ale blisko rozwiniętej infrastruktury. W sąsiedztwie osiedli znajdują się przystanki komunikacji miejskiej, szkoły, ośrodki zdrowia i tereny rekreacyjne, czyli wszystko, czego mieszkańcy potrzebują na co dzień. 

Jeśli decydujemy się na opcję najmu z dojściem do własności, mieszkanie może być w stanie wykończonym lub deweloperskim. Natomiast w przypadku samego najmu są to mieszkania wykończone, gotowe do zamieszkania.

Przejdź na stronę

10. Dlaczego "Mieszkanie Plus" się opłaca i czym różni się od kredytu hipotecznego?

Program “Mieszkanie Plus” skierowany jest do osób, których dochody są zbyt wysokie, aby uzyskać prawo do mieszkania socjalnego lub komunalnego, a jednocześnie zbyt niskie, by starać się o kredyt hipoteczny. Dodatkowo w programie nie istnieją ograniczenia wiekowe. Z lokali skorzystać mogą zarówno studenci i rodziny z dziećmi, jak i seniorzy. Osoby starsze borykające się z dodatkowymi ograniczeniami w zakupie mieszkania, ponieważ nawet przy wysokich dochodach nie posiadają  – z racji wieku – zdolności kredytowej, która umożliwiałaby skorzystanie z kredytu hipotecznego w banku. Łącznie program “‘Mieszkanie Plus” trafia do bardzo licznej grupy mieszkańców naszego kraju – nawet 40% społeczeństwa.

Najem z opcją dojścia do własności w ramach programu “Mieszkanie Plus” jest tańszy od rozwiązań rynkowych (kredytu hipotecznego) jeśli zdecydujesz się na takie właśnie rozwiązanie. W takim przypadku wartość mieszkania spłacasz wraz z czynszem i raty są rozłożone na okres od 15 do 30 lat. Możesz również skorzystać z dopłat w ramach programu “Mieszkanie na Start”.

11. Jestem przedsiębiorcą. Czy jest dla mnie miejsce w tym programie?

Tak. W ramach programu “Mieszkanie Plus” przedsiębiorcy mogą szybciej niż do tej pory realizować inwestycje z zakresu budownictwa mieszkaniowego. Takie warunki umożliwiła im tzw. specustawa mieszkaniowa. Jej celem było uproszczenie procedur planowania i realizacji inwestycji mieszkaniowych, a także dostosowanie standardów do uwarunkowań istniejących w konkretnej gminie. Co ważne, dzięki nowym przepisom przedsiębiorcy zyskali szansę na pozyskanie dla celów budownictwa mieszkaniowego działek, które dotychczas przeznaczone były do innych celów, np. gruntów powojskowych, poprzemysłowych albo też pokolejowych.

Specustawa dotyczy budynków wielorodzinnych, zapewniających minimum 25 lokali lub też budynków jednorodzinnych w liczbie co najmniej 10. Inwestycja może obejmować zarówno budowę nowych obiektów, jak i przebudowę albo zmianę sposobu użytkowania już istniejących.

Dodatkowym atutem dla przedsiębiorców zainteresowanych realizacją inwestycji w budownictwo mieszkaniowe jest stabilność rynku.  

Program “Mieszkanie Plus” wspiera różne modele biznesowej współpracy z przedsiębiorcami. Są to między innymi:

  •       zakup gruntu (w tym w powiązaniu z projektem, pozwoleniem na budowę i decyzją o warunkach zabudowy);
  •       zakup gruntu + (oprócz gruntu obejmuje także dofinansowanie inwestycji w czasie budowy);
  •       zakup inwestycji (gwarancja odkupienia inwestycji w stanie deweloperskim lub surowym).

Program “Mieszkanie Plus” to również wsparcie nowoczesnego, prefabrykowanego budownictwa mieszkaniowego w Polsce oraz wypracowanie nowoczesnych standardów. Dla przedsiębiorców jest to szansa na wykorzystanie potencjału, jaki niosą z sobą aktualne trendy urbanistyczne i architektoniczne, w realizacji projektów przyjaznych dla mieszkańców.

12. Jak korzystają z programu samorządy?

Udział samorządów w programie “Mieszkanie Plus” ma kluczowe znaczenie dla powodzenia projektów. Jednocześnie same gminy mogą bardzo wiele zyskać dzięki realizacji inwestycji mieszkaniowych.

Programy “Mieszkanie Plus” i “Mieszkanie na Start” sprawiają, że gminy zyskują pulę przystępnych cenowo lokali, a także dofinansowanie czynszów, dzięki któremu mieszkańcy będą mogli pozostać w swojej miejscowości. Nowe osiedla mieszkaniowe i związane z nimi zwiększenie podaży lokali to również szansa przyciągnięcia do gminy nowych mieszkańców, zasilających lokalny rynek pracy.

Drugą kwestią jest problem z wykorzystaniem posiadanych przez samorządy gruntów, np. powojskowych, poprzemysłowych lub pokolejowych. Program “Mieszkanie Plus” ułatwia zmianę przeznaczenia tych gruntów i przekazanie ich na potrzeby realizacji inwestycji w zakresie budownictwa mieszkaniowego. 

Czynnikiem ograniczającym rozwój osiedli mieszkaniowych jest często brak środków na inwestycje. Problem ten rozwiązany został w programie “Mieszkanie Plus” poprzez stworzenie pakietu narzędzi inwestycyjnych oferowanych m.in. przez spółkę PFR Nieruchomości. Ułatwiona jest także współpraca z podmiotami prywatnymi. Dostępność różnych modeli i metod finansowania, w zależności od opłacalności i ryzyka danej inwestycji, zdecydowanie zwiększa możliwości samorządu lokalnego w tym zakresie. 

Mieszkanie Plus to odpowiedź na wyzwania, z jakimi boryka się wiele polskich gmin: odpływ mieszkańców, w tym ludzi młodych, do większych ośrodków miejskich; brak wystarczającej liczby pracowników o kwalifikacjach wymaganych przez lokalny rynek pracy; postępująca suburbanizacja polskich miast; oraz niewykorzystany zasób gruntów  położonych w dobrych lokalizacjach miast.

W ramach programu Mieszkanie Plus gminy otrzymują pakiet narzędzi inwestycyjnych. Pozwalają one na współpracę z sektorem prywatnym, w tym funduszami inwestycyjnymi, w celu realizacji inwestycji mieszkaniowych.

Konieczność inwestowania przez gminy w infrastrukturę mieszkaniową często nie idzie w parze z ich możliwościami budżetowymi i zdolnością do pozyskania kapitału zewnętrznego. W ramach programu Mieszkanie Plus gminy mogą zatem poszukiwać alternatywnych sposobów finansowania, umożliwiających współdzielenie ryzyka projektu i ograniczeń finansowych z podmiotami prywatnymi, a także wykorzystać rynek kapitałowy jako źródło finansowania w obszarze budownictwa mieszkaniowego i infrastruktury społecznej. Narzędzia te są oferowane m.in. przez spółkę PFR Nieruchomości.

13. Po co powstał program Mieszkanie Plus?

Program Mieszkanie Plus powstał przede wszystkim z myślą o osobach, które nie mają szansy na uzyskanie własnego mieszkania. Beneficjenci programu uzyskują dochody zbyt wysokie, by otrzymać prawo do mieszkania komunalnego lub socjalnego, a jednocześnie zbyt niskie, by starać się o bankowy kredyt hipoteczny lub najem lokalu na rynku komercyjnym. Niektórzy spośród nich nie posiadają zdolności kredytowej ze względu na pozadochodowe kryteria – dzieje się tak choćby w przypadku seniorów. Dzięki Mieszkaniu Plus osoby takie zyskują stabilne warunki najmu na wiele lat lub mogą przejąć mieszkanie na własność dzięki opcji dojścia do własności. W ramach programu wypracowana została forma dodatkowego wsparcia dla osób o niższych dochodach – w postaci dopłat do czynszów (Mieszkanie na Start).

Nowo powstające osiedla będą gwarantować dostęp do niezbędnej w codziennym życiu infrastruktury (komunikacji miejskiej, ośrodków zdrowia, szkół).

W realizację programu Mieszkanie Plus zaangażowanych jest wspólnie wielu uczestników. Ścisłymi partnerami inwestycji są zarówno jednostki samorządu terytorialnego i spółki Skarbu Państwa, jak i przedsiębiorcy, prywatni inwestorzy czy też towarzystwa budownictwa społecznego.

14. Czym jest Narodowy Program Mieszkaniowy?

W Narodowym Programie Mieszkaniowym określona została polityka mieszkaniowa państwa. Program, przyjęty 27 września 2016 (na mocy uchwały nr 115/2016), obejmuje okres do roku 2030. Przyświecają mu trzy główne cele. 

Pierwszym z nich jest zwiększenie dostępności mieszkań dla osób, które nie kwalifikują się do przydziału mieszkania socjalnego i komunalnego, a jednocześnie nie posiadają dochodów pozwalających na zakup lub najem mieszkania na warunkach komercyjnych. W tym zakresie do 2030 r. liczba mieszkań w Polsce powinna dorównać średniej Unii Europejskiej (435 mieszkań na 1000 mieszkańców). 

Drugi cel to stworzenie puli mieszkań dla osób, które oczekują na dostęp do lokali znajdujących się w zasobach gminnych. Są to lokatorzy o niskich dochodach lub w trudnej sytuacji życiowej, zagrożeni wykluczeniem społecznym. 

Trzeci cel zakłada poprawę standardów mieszkaniowych w Polsce. Do 2030 r. dzięki różnego rodzaju inwestycjom (m.in. termomodernizacji, remontom czy też rozbudowie instalacji technicznych) aż 2 mln osób powinny uzyskać znaczną poprawę warunków bytowych w zajmowanych dotychczas nieruchomościach. Zmniejszeniu ma ulec także problem przeludnienia mieszkań.

W ramach Narodowego Programu Mieszkaniowego wprowadzany jest szereg regulacji prawnych, które usprawniają i przyspieszają realizację inwestycji. Poprawie ulegnie proces zarządzania zasobem mieszkań komunalnych. Zaktywizowany zostanie również sektor spółdzielczego budownictwa lokatorskiego. System państwowego wsparcia dla osób wynajmujących mieszkanie sprawi, że staną się one dostępniejsze dla aż 40% społeczeństwa. Bardzo ważną kwestią jest także zwrócenie uwagi na dostęp do przystępnych cenowo mieszkań dla osób starszych – tak, by zaspokoić rosnące potrzeby społeczeństwa w tym zakresie. 

Jedną z najważniejszych części Narodowego Programu mieszkaniowego jest program Mieszkanie Plus wraz z towarzyszącym mu programem dopłat do czynszów, funkcjonującym pod nazwą „Mieszkania na Start”. Inwestycje realizowane w ramach Mieszkania Plus pokrywają się z pierwszym celem Narodowego Programu Mieszkaniowego.

15. Jak powstaje program Mieszkanie Plus i kto go tworzy?

Mieszkanie Plus to podstawowy pakiet rozwiązań Narodowego Programu Mieszkaniowego.
Podzielony został na dwa filary – część rynkową i część społeczną.
  1. Filar rynkowy umożliwia osobom o niższych dochodach najem z możliwością dojścia do własności mieszkania.
  2. Filar społeczny z kolei daje możliwość najmu lokalu bez możliwości wykupu. Jest on przeznaczony dla osób o niższym uposażeniu, a czynsz jest limitowany ustawowo.

Cały proces – od chwili wyboru gruntu do udostępnienia gotowych mieszkań najemcom – składa się z dziewięciu etapów.

  1. Pozyskanie gruntu
  2. Analiza lokalizacji 
  3. Uzyskanie finansowania
  4. Założenie spółki celowej 
  5. Projektowanie
  6. Zgody administracyjne 
  7. Wybór generalnego wykonawcy
  8. Proces budowlany
  9. Wręczenie kluczy

Na poszczególnych etapach projektu ściśle współpracują ze sobą: jednostki samorządu terytorialnego, PFR Nieruchomości, spółki Skarbu Państwa, prywatni inwestorzy, a także przedsiębiorcy. Program Mieszkanie Plus stwarza bardzo dobre warunki do realizacji inwestycji w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP), jeśli przedmiotem inwestycji jest nie tylko budowa/modernizacja nieruchomości, ale także powierzenie prywatnemu partnerowi zarządzania nimi.